1.00 PROMİLİN ÜZERİNDE ALKOLLÜ ARAÇ KULLANARAK TRAFİK

GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU

Toplumda yaşayan bireyler araç kullanırken olağan ölçüde sağlıklı bir şekilde araç

kullanımı sağlamalıdır.Zira araç kullanan bireylerin kendi sağlığının önemli olduğu kadar

trafiğe araçla çıkılması sebebiyle toplumdaki diğer bireylerin sağlığı da korunmalıdır. Bu

sebepledir ki bireyler sağlığını kendileri bozmadıkları sürece (kalp krizi vs.) trafik

güvenliğini tehlikeye sokma suçu işlemiş sayılmazlar ancak bireyler kendileri bilerek ve

isteyerek sağlıklarını bozacak trafik güvenliğini tehlikeye atıcak bir harakette bulunmuşlarsa

trafik güvenliğini tehlikeye atma suçu işlemiş olurlar.

Asıl olarak anlatılmak istenen trafik güvenliğini tehlikeye atma suçunun kasten bir

haraketle işlenmesidir. Bireylerin kendi sağlıklarını bilerek ve isteyerek bozabilecekleri

durumlar; alkollü araç kullanma, yasal olmayan yollarla elde ettiği uyuşturucu

etkisindeyken araç kullanma, ameliyattan yeni çıkmış olmasına rağmen uyuşturcu madde

etkisindeyken araç kullanma, kendisini sağlık açısından veya psikolojik açıdan iyi

hissetmemesine rağmen araç kullanma vs. gibi durumlar sayılabilir. Bizim ise bu makalede

ele almak istediğimiz konu alkol etkisindeyken araç kullanmadır.

Bireyler toplum sağlığı ve güvenliği açısından alkollü araç kullanmamalıdır. Bu

durum toplumdaki diğer bireyleri tehlikeye atacağı için kanunen bazı sınırlamalar

getirilmiştir. Alkolün sağlığı bozacak etkisi olmayacağı düşünülerek getirilen sınır 0,50

promildir.0,0 ila 0,49 promil arasında alkol oranı çıkan sürücüler toplumun sağlığını

bozmayacağı bilimsel olarak araştırılmakla birlikte herhangi bir ceza yaptırımı uygulanmaz.

Ancak 0,5 promilin üzerinde alkollü çıkan şahıslar için idari para cezası yaptırımı uygulanır.

Bu fiilin sonucu olarak neticeyi doğuran olay yasal sınırı aşmış olmasıdır bu sebeple

öncelikle idari para cezasına gidilir.

Aracı alkollü kullanan sürücüler 1.00 promilin üzerine çıktıkları takdirde Türk Ceza

Kanunu’nda düzenlenen suçu işlemiş olurlar. Kasten olarak işlenen bu suç Trafik

Güvenliğini Tehlikeye Atma Suçu’dur. Sürücüler bu durumda bilerek ve isteyerek alkolü

fazla tüketmiş olmasına rağmen trafiğe çıkmışlardır bu sebeple bilmek ve istemek fiilini

gerçekleştirmeleri sebebiyle suçu kasten işledikleri değerlendirilmekte-

dir. Trafik Güvenliğini Tehlikeye Atma Suçu TCK madde 179’ da düzenlenmektedir.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Madde 179- (1) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güven içinde akışını

sağlamak için konulmuş her türlü işareti değiştirerek, kullanılamaz hale getirerek,

konuldukları yerden kaldırarak, yanlış işaretler vererek, geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları

üzerine bir şey koyarak ya da teknik işletim sistemine müdahale ederek, başkalarının hayatı,

sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye neden olan kişiye bir yıldan altı yıla kadar

hapis cezası verilir.(2) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya

malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişi, dört aydan iki yıla

kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir

şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı

aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

TCK madde 179/3’ te de belirtildiği gibi 1.0 promilin üzerinde araç kullanan sürücü

idari para cezası yaptırımı uygulandığı gibi aynı zamanda Trafik Güvenliğini Tehlikeye

Sokma Suçunu da işlemesi sebebiyle adli ceza yaptırımı uygulanır ve 6 aydan 2 yıla kadar

hapis cezası ile cezalandırılabilir. Aynı zamanda bu durum hakkında düzenleme yapan bir

başka kanun maddesi ise Karayolları Trafik Kanunu madde 48 ‘dir.

Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı:

Madde 48 – (Değişik: 24/5/2013 – 6487/19 md.)

Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin

karayolunda araç sürmeleri yasaktır.

Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandakmiktarını tespit

amacıyla, kollukça teknik cihazlar/test kitleri kullanılır.43

Kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı trafik

kazasına karışması hâlinde, ikinci fıkrada belirtilen muayeneye tabi tutulması zorunludur.

Teknik cihaz ile yapılan ölçüme itiraz eden veya bu cihaz ile ölçüm yapılmasına müsaade

etmeyen bu sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna veya adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına

bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespitinde

kullanılmak üzere vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır. Bu işlem

bakımından 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 75 inci maddesi

hükümleri, beşinci fıkrası hariç olmak üzere uygulanır.

Trafik kazası sonucunda kişinin ölmesi veya teknik cihaza üfleyemeyecek kadar

yaralanmış olması hâlinde, üçüncü fıkra hükümlerine göre bu kişilerden kan, tükürük veya

idrar gibi örnekler alınır.

Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit

edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 25.000 Türk lirası idari para cezası

verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü

olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollü olarak

araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten

itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 50.000 Türk lirası idari para cezası verilir

ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 150.000 Türk lirası idari para

cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin

herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma

süresinin bitiminde başlar.44

Yapılan tespit sonucunda, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler

hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri

uygulanır.

Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından

0.20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde, ayrıcaTürk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

(Değişik sekizinci fıkra:12/2/2026-7574/12 md.) Uyuşturucu veya uyarıcı madde

aldığı tespit edilen sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü

belgesi iptal edilir. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Bu

fıkra kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için

sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt

sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime

başlayabilmeleri için; belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olması,

bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması,

sürücülerin psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi ve resmî sağlık kurumlarından

sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna

ibrazı zorunludur.

(Değişik dokuzuncu fıkra:12/2/2026-7574/12 md.) Uyuşturucu veya uyarıcı

maddelerin kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından

tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası

verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Sürücünün uyuşturucu veya uyarıcı

madde kullandığından şüphe edilmesi hâlinde 5271 sayılı Kanunun adli kolluğa ilişkin

hükümleri uygulanır. Alkollü olarak araç kullanması nedeniyle son ihlalin gerçekleştiği

tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgeleri ikinci defa geri alınan

sürücüler Sağlık Bakanlığınca, usul ve esasları İçişleri, Millî Eğitim ve Sağlık

bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilen sürücü davranışlarını geliştirme

eğitimine; üç veya üçten fazla geri alınan sürücüler ise psiko-teknik

değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.

(Değişik onikinci fıkra:12/2/2026-7574/12 md.) Sürücü belgelerinin geçici geri alma

ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır.

(Değişik onüçüncü fıkra:12/2/2026-7574/12 md.) Bu madde hükümlerine göre geçici

olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında bu Kanun

kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra:12/2/2026-7574/12 md.) Beşinci veya dokuzuncu fıkraların sürücülerce;

4925 sayılı Kanun, 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yük ve yolcu

taşımacılığı yapılan araçları kullanırken son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye

doğru beş yıl içinde toplamda üç defa ihlal edilmesi halinde sürücünün sürücü belgesi iptal

edilir. Bu fıkra kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi

alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak

motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime

başlayabilmeleri için; belgenin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan

geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, bu Kanun kapsamında verilen idari para

cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psiko-teknik değerlendirmeden

geçmesi ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık

kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı zorunludur. Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı

maddelerin tespiti için kullanılacak teknik cihazların/test kitlerinin sahip olacağı asgari

koşullar ile diğer usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir.

Bu iki kanun maddesinde verilen bilgiler ve etik değerler ışığında toplum sağlığını ve

güvenliğini tehlikeye sokmamak ve kendi sağlığımızı korumak adına alkollü veyauyuşturucu madde etkisinde olarak araç kullanılmamalıdır. Trafik Güvenliğini Tehlikeye

Atma suçu işleyenler hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması uygulanabilir ve

ceza almazlar sadece denetim uygulanır ancak 2. Defa bu suçun işlenmesi halinde Hükmün

Açıklanmasının Geri Bırakılması kararı bozulur ve ceza arttırılarak verilebilir.

İzmir’de bulunan hukuk ofisimiz, şirketinizin mali durumunu analiz ederek size en

uygun yol haritasını çizmek için hazırdır. Daha fazla detay ve ön değerlendirme için bizimle

iletişime geçebilirsiniz.

DAĞLI HUKUK &ARABULUCULUK